„Nanuk z Północy” („Nanook of the North”), Flaherty 1922

Oglądanie w 2018 roku Nanooka z Północy, niemego filmu niefikcjonalnego o życiu Inuity, jest trudne. To film z 1922 roku, jeden z pierwszych pełnometrażowych dokumentów.

Nie będę się rozwodził tu nad tym, jak dokładne jest w nim odwzorowanie ówczesnej rzeczywistosci, które imiona zostały w filmie zmienione, które sceny są rejestracją, a które odegraniem scenki przed kamerą. Prawdę mówiąc, i tu i tu widzę prawdę.

Czytaj dalej „„Nanuk z Północy” („Nanook of the North”), Flaherty 1922″

Reklamy

Zbiera się lawa. Notka z festiwalu Lava 2018.

W Krakowie w dniach 11-13 maja odbył się Festiwal Filmu Awangardowego Lava. Nazwa festiwalu dostarcza gotowych, mickiewiczkowskich wręcz metafor do opisu doświadczenia. Być może te metafory są owocem zbyt łatwym do zerwania – ale nie mogę się powstrzymać.

Pod Krakowem zbiera się lawa. Pod starym, szanownym, konserwatywnym, i ciężkim Krakowem zbiera się lawa. W podziemiach, w piwnicy opuszczonej przez dziesiąt lat, w piwnicy muzeum PRLu, w Nowej Hucie. To dopiero druga edycja tego kontrkulturowego wydarzenia, niezwykle ciekawa przez samo swoje istnienie.

Lava nazywa siebie festiwalem filmu awangardowego, i rzeczywiście, główną atrakcją jest konkurs na film eksperymentalny – przegląd wszystkich nominowanych pozycji to zaledwie chwila. To filmy do 15 minut. I albo nikt z filmem już nie eksperymentuje, albo nikt o tym konkursie nie słyszał, bo połowa z nominowanych pozycji raczej odtwarzała utarte „awangardowe” konwencje eksperymentu.

Z zestawu pokazanych filmów w moim odczuciu najciekawszym była Hiperpanorama Ernesta Borowskiego, która otrzymała wyróżnienie. To hipnotyzujące spojrzenie na szczegóły kubistycznego krajobrazu współczesnego osiedla, spojrzenie przeciągnięte do bólu.

Program obejmował też przegląd  filmów Kennetha Angera. Z muzyką na żywo! Z muzyką elektroniczną graną na żywo! To było… jedyne w swoim rodzaju. To mroczne, okultystyczne filmy, którym posępna atmosfera miejsca służyła, którym dudnienie syntezatorów służyło. Którym służyły nawet częste usterki techniczne, ubierane w narracje o duchach i klątwie miejsca. Bo proszę państwa, poprzednio w tej piwnicy ludzie byli, kiedy tu był klub disco, zamknięty z powodu morderstwa! A tu oglądamy film, wokół którego krążą mordercze legendy!

No ale skoro już dotknąłem muzyki elektronicznej na żywo, to muszę zwrócić uwagę: jak na festiwal filmu, przytłaczająca część działa się w muzyce. Festiwal filmu był właściwie jednym wielkim afterem połączonym z biforem, klasyką kultury raveu przetykaną czasem filmami. Program towarzyszący był większy od programu filmowego.

Także miałem okazję zanurzyć się w miłej, inkluzywnej, miłosnej wręcz atmosferze Art House’u na Szwedzkiej, gdzie na przykład Vala T. Foltyn wyśpiewywała w formie ewokującym rytuał mszy, że chce się kochać, i pieścić, i całować, i lizać, i ssać, i rozkoszować się ciałami między innymi, cóż, biznesmenów. Miałem okazję obejrzeć świetny Performative Installation w reżyserii Grzegorza Jaremki, w którym to cytował Arystotelesa i tarzał się po podłodze w rajstopie naciągniętej na twarz.

Innymi słowy, qeerowa kontrkulturowa sztuka Krakowa wpada póki co w utarte, wygodne konwencje wyrażania swojej mniejszościowości. Fenomenologiczne doświadczanie własnego ciała, jak wyraz bezradności – a może braku czegokolwiek innego do wypowiedzenia.

Może brzmię tu trochę złośliwie, ale tak naprawdę mam dla Lavy wyłącznie życzliwość. Chcą się bawić, więc się bawią. Chcą mieć rave, mają rave. Chcą wrzucić weń instalację o SonicoPicachu – wrzucą. Czy mogłaby wystąpić tu Bella Ćwir? Jeszcze jak! Największą wartość tych wszystkich działań nie leży póki co w sztuce, ale w konsolidacji środowiska. W stworzeniu przestrzeni komunikacji.

Pod ciężkim Krakowem zbiera się lawa. Może kiedyś nastąpi erupcja, może kiedyś, może kiedyś.

Polaki robaki czyli „Twarz” Małgorzaty Szumowskiej

Nie twierdzę, że nie ma w Twarzy Małgorzaty Szumowskiej dobrych stron. Są, są. I właśnie dzięki nim, a może przez nie, czuję przygniatające rozczarowanie. To mógł być dobry film. Obejrzałem go dopiero teraz, na Off Camerze, więc spóźniłem się na dyskusje. Ale może i tak dołożę kilka słów, w końcu blogerem jestem i mam obowiązki blogerskie. A kino antypolskie to moje ulubione.

No bo na przykład zdjęcia. Razem z Michałem Englertem Szumowska komponuje piękne kadry. Używa ekstremalnie płytkiej ostrości, żeby wyławiać na przykład twarze wśród tłumu, albo sylwetki zgubione w przestrzeni. Czy da się mieć zbyt dużo pięknych zdjęć? Niby nie. Ale można nadużywać tego efektu wybiórczej ostrości. Przez nadużycie ten artystyczny wysmakowany zabieg zmienia się w efekciarstwo.

To nie jest żaden problem. To tylko pierwsza połowa analogii. Poczekaj, zaraz odsłonię drugą!

(tekst dostępny również na moim fejsie, na spreakerze jako podcast, i na youtube)

Czytaj dalej „Polaki robaki czyli „Twarz” Małgorzaty Szumowskiej”

Wieża. Jasny Dzień.

Bardzo cieszy mnie zwycięstwo filmu Wieża/Jasny Dzień w konkursie głównym tegorocznej Off Camery. To całe sprzedawanie duszy kapitałowi, gwiazdy tvnu, długa lista luksusowych sponsorów – jednak okazuje się nie być zupełne i ostateczne. Zostało jeszcze trochę niezależności w festiwalu kina niezależnego, jeszcze trochę offu w Offie.

Dopiero na festiwalu obejrzałem ten film, i zostałem na spotkaniu z reżyserką. Jaki to jest film, zapytasz. Ano to jest film, w którym do domu schowanego w lasach na głębokiej prowincji przyjeżdżają – z okazji pierwszej komunii dziewczynki – goście. W tym jej biologiczna matka, której dziewczynka prawie na pewno nie pamięta. Wychowywała ją, jako swoje dziecko, jej siostra.

(wpis dostępny też na moim facebooku i w wersji audio na youtube)

Czytaj dalej „Wieża. Jasny Dzień.”

Śmierć Stalina – kilka słów o filmie

Wszedł wreszcie do kin. Jaka wspaniała obsada! Tylu bohaterów, wobec tego jednego superzłego giganta. Ta akcja! Ten humor!

No dobra, piszę tu o filmie Śmierć Stalina, i chociaż może niektóre paralele z Avengers: Wojna Bez Granic w otwarciu tego tekstu są na wyrost, to na pewno można zachwycać się obsadą. Steve Buscemi, Jason Isaacs, Michael Palin.

(wpis też na facebooku  i na youtube)

Czytaj dalej „Śmierć Stalina – kilka słów o filmie”

„Wyspa Psów” („Isle of Dogs” Wes Anderson 2018) – recenzja filmu

„Wyspę psów” możecie sobie odpuścić. Chciałem się dobrze bawić na tym filmie – czekałem na niego, lubię Wesa Andersona, lubię animacje kukiełkowe, kocham psy. Wychodzi więc, że powinienem być zadowolony, a tu o. Niby wszystko jest na swoim miejscu, ale to na co narzekam skutecznie odebrało mi radość filmu.

Słowem wstępu: co to w ogóle za film? „Wyspa psów” zabiera nas do świata, w którym wszystkie psy z japońskiej metropolii zostały wywiezione na wyspę-śmietnisko. Bo były chore. Dwunastoletni chłopiec, Atari Kobayashi leci na wyspę po to, żeby znaleźć swojego psa.

(wpis dostępny na facebooku, a także w wersji audio na youtube)

Czytaj dalej „„Wyspa Psów” („Isle of Dogs” Wes Anderson 2018) – recenzja filmu”