Czego nauczyłem się malując

Wyszarpnąłem z wnętrzności zakurzonego kartonu pomiętą reklamówkę, z pomiętej reklamówki zniszczone pudełko, a z pudełka: nierozpieczętowane farbki akrylowe. Mam tu też kilka pędzli: te noszą już ślady używania. Ale nie, że przeze mnie, nie nie!

Nie pamiętam, kiedy ja ostatnio używałem pędzla. W dzieciństwie? Na pewno. Lubiłem malować, niektóre z moich najwcześniejszych najwyraźniejszych wspomnień dotyczą malowania. No, krytyki którą wtedy otrzymałem.

Mój dziadek miał warsztat, w którym spędzał bardzo dużo czasu. Mieszkaliśmy, i byliśmy blisko, więc: imadło, hebel, piła tarczowa. W któreś wakacje zrobiliśmy razem sztalugę dla mnie.

No i plastyka w szkole, pewnie w gimnazjum jeszcze… czy później się zdarzało?

Później był raczej węgiel, węgiel to chyba moje ulubione medium, ciągle. Zasługa Profesora Zina? Albo mojego ponurego charakteru. I cienkopis, i pióro, czarny tusz.

Nie pamiętam, czy malowałem wtedy, kiedy moja ówczesna dziewczyna namawiała mnie na malowanie terapeutyczne, relaksujące. Sama zamalowywała maleńkie, kieszonkowe podobrazia.

Nie pamiętam, żebym dał się namówić.

Dużo później, malowałem terapeurycznie i relaksująco, przyrodę, z Bobem Rossem. Ale to już na tablecie, w emulującym farbę olejną i płótno programie. Całkiem poszedłem w cyfrę. Jeszcze kiedy pracowałem na Obsłudze Widza w kinie Cinema-City, za jedną z wypłat kupiłem tablet graficzny. Ale malowanie relaksacyjne zdarzało mi się rzadko – za rzadko – częściej próbowałem go używać do grafiki, wiecie, takiej którą nazywać lubię wernakularną grafiką użytkową.

Ale dziś, z jakiegoś nieodkrytego dla mnie jeszcze powodu, miałem zwrot w kierunku analogu.

Więc akrylem, z wodą w kubeczku po Danio, w szkicowniku który służył mi ostatnio raczej jako dziennik, namalowałem sobie drzewko. (Relaksacyjny wpływ Boba Rossa).

Oczywiście, namalowałem je źle, nie tak, i w ogóle robiąc masę błędów. Niby gdzieś rozumowo zawsze wiedziałem, że pracując na tablecie (i warstwach) robię coś innego, to pewnie też przez brak doświadczenia, no ale, ale, co właściwie chciałem powiedzieć?

Chciałem się podzielić (cennym chyba, chociaż może banalnym) doświadczeniem, jakie niesie ze sobą malowanie farbą na papierze. Błędy są nieodwracalne. Można na nich improwizować, przekształcać w coś pięknego, ale nie da się ich cofnąć. Jak w życiu!

Reklamy

„Nanuk z Północy” („Nanook of the North”), Flaherty 1922

Oglądanie w 2018 roku Nanooka z Północy, niemego filmu niefikcjonalnego o życiu Inuity, jest trudne. To film z 1922 roku, jeden z pierwszych pełnometrażowych dokumentów.

Nie będę się rozwodził tu nad tym, jak dokładne jest w nim odwzorowanie ówczesnej rzeczywistosci, które imiona zostały w filmie zmienione, które sceny są rejestracją, a które odegraniem scenki przed kamerą. Prawdę mówiąc, i tu i tu widzę prawdę.

Czytaj dalej „„Nanuk z Północy” („Nanook of the North”), Flaherty 1922″

Prasówka na poniedziałek

W tym tygodniu wyślę was, moi drodzy, do działu Odry z wierszami młodych, tak na rozgrzewkę.

Zakładam, że już, że już serca pałające do poezji uspokojone, to teraz bam! Świetny wywiad o krytyce hip-hopu z Marcinem Flintem. Świetny nawet dla mnie, a nie mam pojęcia o hip-hopie.

To skoro i hip-hop, i poezja już były, to pora na Czy Lana Del Rey czytałaby Lenina? Bartosz Sadulski nad nowym poematem Dehnela.

Ach, wróćmy jeszcze na chwilę do poezji, przeczytaj proszę cztery wiersze Macieja Sowickiego.

No, i mogę polecić jeszcze ten wywiad z Tokarczuk który mam zapisany w zakładkach od tygodni (od tygodni w których prasówek nie było).

A na koniec jeszcze tekścik recenzencki Najdera o książce, której nie mam zamiaru nawet podnosić (Nasz chłopak Daniel Magariel), ale który jakoś tam wprowadza nas w temat toksycznej męskości. A o tym będę pisał następnym razem.

Próba zaangażowania

Możemy rozmawiać, ale odkryłem, odkryłem
o sobie coś nowego, nie potrafię krzyczeć.

Możemy rozmawiać, ale nie potrafię chyba,
i widzę, słyszę, że ty też nie potrafisz chyba,
mówić: my.

Możemy rozmawiać, ale widzę, słyszę, że ja,
ty, tracimy słowa, tracimy język, język
do mówienia o czymś ponad niż: tu, ja, mnie,
mój ból, moje zmęczenie, moje cierpienie.

Możemy rozmawiać, ale nie potrafimy, chyba,
jeszcze, już, być, (“być” w liczbie mnogiej to? Nie wiem), ale!
Czuję, czujemy, że jestem, jesteś, jesteśmy, na dobrej drodze,
żebym, żebyś, żebyśmy, mogli, potrafili, potrafili, potrafili, potrafili


(16.06.18)

Zbiera się lawa. Notka z festiwalu Lava 2018.

W Krakowie w dniach 11-13 maja odbył się Festiwal Filmu Awangardowego Lava. Nazwa festiwalu dostarcza gotowych, mickiewiczkowskich wręcz metafor do opisu doświadczenia. Być może te metafory są owocem zbyt łatwym do zerwania – ale nie mogę się powstrzymać.

Pod Krakowem zbiera się lawa. Pod starym, szanownym, konserwatywnym, i ciężkim Krakowem zbiera się lawa. W podziemiach, w piwnicy opuszczonej przez dziesiąt lat, w piwnicy muzeum PRLu, w Nowej Hucie. To dopiero druga edycja tego kontrkulturowego wydarzenia, niezwykle ciekawa przez samo swoje istnienie.

Lava nazywa siebie festiwalem filmu awangardowego, i rzeczywiście, główną atrakcją jest konkurs na film eksperymentalny – przegląd wszystkich nominowanych pozycji to zaledwie chwila. To filmy do 15 minut. I albo nikt z filmem już nie eksperymentuje, albo nikt o tym konkursie nie słyszał, bo połowa z nominowanych pozycji raczej odtwarzała utarte „awangardowe” konwencje eksperymentu.

Z zestawu pokazanych filmów w moim odczuciu najciekawszym była Hiperpanorama Ernesta Borowskiego, która otrzymała wyróżnienie. To hipnotyzujące spojrzenie na szczegóły kubistycznego krajobrazu współczesnego osiedla, spojrzenie przeciągnięte do bólu.

Program obejmował też przegląd  filmów Kennetha Angera. Z muzyką na żywo! Z muzyką elektroniczną graną na żywo! To było… jedyne w swoim rodzaju. To mroczne, okultystyczne filmy, którym posępna atmosfera miejsca służyła, którym dudnienie syntezatorów służyło. Którym służyły nawet częste usterki techniczne, ubierane w narracje o duchach i klątwie miejsca. Bo proszę państwa, poprzednio w tej piwnicy ludzie byli, kiedy tu był klub disco, zamknięty z powodu morderstwa! A tu oglądamy film, wokół którego krążą mordercze legendy!

No ale skoro już dotknąłem muzyki elektronicznej na żywo, to muszę zwrócić uwagę: jak na festiwal filmu, przytłaczająca część działa się w muzyce. Festiwal filmu był właściwie jednym wielkim afterem połączonym z biforem, klasyką kultury raveu przetykaną czasem filmami. Program towarzyszący był większy od programu filmowego.

Także miałem okazję zanurzyć się w miłej, inkluzywnej, miłosnej wręcz atmosferze Art House’u na Szwedzkiej, gdzie na przykład Vala T. Foltyn wyśpiewywała w formie ewokującym rytuał mszy, że chce się kochać, i pieścić, i całować, i lizać, i ssać, i rozkoszować się ciałami między innymi, cóż, biznesmenów. Miałem okazję obejrzeć świetny Performative Installation w reżyserii Grzegorza Jaremki, w którym to cytował Arystotelesa i tarzał się po podłodze w rajstopie naciągniętej na twarz.

Innymi słowy, qeerowa kontrkulturowa sztuka Krakowa wpada póki co w utarte, wygodne konwencje wyrażania swojej mniejszościowości. Fenomenologiczne doświadczanie własnego ciała, jak wyraz bezradności – a może braku czegokolwiek innego do wypowiedzenia.

Może brzmię tu trochę złośliwie, ale tak naprawdę mam dla Lavy wyłącznie życzliwość. Chcą się bawić, więc się bawią. Chcą mieć rave, mają rave. Chcą wrzucić weń instalację o SonicoPicachu – wrzucą. Czy mogłaby wystąpić tu Bella Ćwir? Jeszcze jak! Największą wartość tych wszystkich działań nie leży póki co w sztuce, ale w konsolidacji środowiska. W stworzeniu przestrzeni komunikacji.

Pod ciężkim Krakowem zbiera się lawa. Może kiedyś nastąpi erupcja, może kiedyś, może kiedyś.