Miejsce urodzenia (1992)

Jedna z najważniejszych, i najbardziej wstrząsających, i osobistych rzeczy, jakie można zobaczyć. „Miejsce urodzenia”, film dokumentalny Pawła Łozińskiego z 1992 roku.

Dokument ma bardzo proste założenie. Henryk Grynberg wraca do okolic wsi w której się wychowywał. Do miejsc, w których w trakcie okupacji niemieckiej wraz z rodziną ukrywał się.

(wpis również na moim Facebooku i w wersji audio na YouTube)

Starzy ludzie tam jeszcze pamiętają jego rodzinę, jego. Henryk próbuje się dowiedzieć, co stało się z jego ojcem. Wie, że zginął z rąk polaka, od siekiery. Nie wie gdzie leży jego ciało, nie wie, kto i dlaczego go zabił.

To ludzie też mogą pamiętać. Pamięć jest bolesna, trauma po latach wstrząsa ciałami wszystkich zaangażowanych.

I można mówić o tym filmie na poziomie bardzo intymnym, osobistym. Zmowa milczenia spotyka się tu z bardzo podstawowym odruchem, aby pomóc człowiekowi dowiedzieć się co się stało z jego ojcem. Żeby pomóc dowiedzieć się – i zobaczyć resztki nadziei, że być może żyje – co stało się z małym braciszkiem Henryka.

Można rozpatrywać go w kategoriach historycznych. Pamięciowych. I to będzie niezwykle cenny dokument, dający trochę wglądu w wojenną przeszłość. A także wgląd w trudne powroty, i politykę pamięci o zagładzie w potransformacyjnej polsce.

I wreszcie jest też podejście psychoanalityczne, gdzie powrót realnego powoduje wstrząs, gdzie wyparte organizuje rzeczywistość – i może wypowiedzenie, przypomnienie sobie, jest sposobem na oczyszczenie.

„Miejsce urodzenia” w końcu, jest zapisem doświadczenia tak skrajnego, że w moim odczuciu wręcz wyrywa się poza kategorię tego, co jeszcze jest filmem, a już jest… jest nie do opisania.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s