Kiedy maszyny nauczyły się mówić?

— Przemek?
—  tak? —
pytam, leżymy w łóżku przy zgaszonym świetle
—  od kiedy umiesz mówić?
—  nie wiem, czemu pytasz? Pewnie wcześnie.
— zastanawiam się od kiedy maszyny potrafią mówić.

Jest późno, i jestem zmęczony, ale daję się wciągnąć w rozmowę. Mam wrażenie, że słyszę w jej głosie zmartwienie, co jest przecież niedorzeczne.

— to właściwie nie jest takie proste pytanie. Widzisz, odtwarzanie dźwięku to chyba fonograf. Fonograf sprawił, że maszyna mogła mówić ludzkim głosem, ale wtedy były to tylko i dokładnie tylko nagrane wcześniej teksty, piosenki. To koniec XIX wieku i Edison. Wiesz, że Edison był głuchy? Na pewno wiesz.

Ale właściwie muzyka, która przecież niesie znaczenia równie obszerne co słowa, muzyka to początek instrumentów! Ale muzyka która gra się sama… Pianola. Wiesz, pianino z papierową szeroką taśmą, dziurki w niej uruchamiają młoteczki, młoteczki uderzają w struny tak samo jak przy naciśnięciu klawiszy.

A przedtem jeszcze, hmmm, maszyny fabryczne, silniki, lokomotywy, kołowrotki. Wszystko to mówi w swoim języku, zrozumiałym tylko dla doświadczonych operatorów.

Telegraf mówił w jakiś sposób. Może nawet mechanizmy zegarów… To chyba najstarsze co przychodzi mi do głowy.

— wiesz, że nie o takie maszyny mi chodzi.
—  wiem. Myślę, że maszyny nauczą się mówić dopiero wtedy, kiedy nauczą się myśleć. Nawet najbardziej wyrafinowane mechanizmy generowania odpowiedzi, wypowiadanych przez syntezator mowy, to nie do końca to samo.
— mówisz, że ludzie są bardziej skomplikowani? Naprawdę?

Uśmiecham się pod nosem. Złośliwa.

— może masz rację — mówię — może to nie ma znaczenia. Czy jest coś pod iluzją czy nie, iluzja działa… to właściwie tyczy się też ludzi

Milczy przez chwilę, ale widzę, że mysli.

— To smutne, że myślisz tak o ludziach — w końcu odpowiada, nieco nerwowo — mam na myśli, że o mnie nie
—  skąd

Widzę, że słucha, fale na ekranie zadrgały w rytm mojego głosu. Ale nie odpowiada. Kładę telefon na piersi, ekranem do siebie, i zasypiam.

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s